Հայկական արմատներով տաղանդաւոր Սուրիացիներ

www.masrawy.com կայքէջին մէջ Մուհամմէտ Քասիմ Ալ Խալիլ կը գրէ`

Սուրիոյ հայ քաղաքացիներու պատմութիւնը շատ հինաւուրց է, երբ Սուրիան կամուրջ կը հանդիսանար հայ ուխտաւորներուն, որոնք կ’ուղղեւորուէին դէպի Երուսաղէմ: Այդ ուխտաւորներէն շատեր հրապուրուելով քաղաքի գեղեցկութեան եւ առեւտրի զարգացման հեռանկարով մշտական բնակութիւն հաստատեցին այդտեղ:

Ք.ե. 6-րդ թուականին երբ Դամասկոս հռչակուեցաւ Ամաուիական խալիֆայութեան մայրաքաղաք, շատ հայ իշխաններ տեւական այցելութիւններ կը կատարէին այնտեղ:

Հայ եւ սուրիացի ժողովուրդներու միջեւ առեւտրական կապերը շարունակուեցան նոյնիսկ արաբական խալիֆայութեան անկումէն յետոյ. Հայերը ժամանակի ընթացքին միացուլուեցան Սուրիոյ հիւսուացքին եւ դարձան անոր կենսունակ տարրը. Անոնք մեծ դեռ ունեցան արուեստի, գրականութեան եւ մշակոյթի զանազան ասպարեզներուն մէջ. անոնցմէ շատերը հանրաճանաչ դարձան ի մանաւանդ Հալէպի մէջ, անոնցմէ հարիւրաւորներ մասնակցեցան երաժշտութեան, նկարչութեան եւ մամուլի զարգացման:

Յօդուծագիրը այս առիթով կը նշէ բազմաթիւ հայ հանճարներու անուններ օրինակ`մտաւորական Գրիգոր Մագիստրոս 990-1059 թթ.. եւ արաբերէն լեզուով հայ գրողներ` Շահին Գանտին 1660 թ.ին, Ապտուլլահ Ալ Սապպաղ ԱլՀալապին 1788 թ.ին, Անթուան Խանճին 1868 թ.ին, Ատիպ Իսհաք 1885 թ.ին, Գրիգոր Աճեմեան 1904 թ.ին եւ Միխայէլ Գատիտ, Փոլս Գոշակչին, Եուսիֆ Գոշակչին եւ շատ ուրիշներ:

20-րդ դարու երկրորդ կէսին, Սուրիան ապրեցաւ աշխոյժ մշակութային կեանք մը, ուր արաբերէնի թարգմանուեցան հայ բանաստեղծներու եւ արեւելագէտներու գործերը հայերենէ արաբերէն, որոնցմէ հռչակաւոր է Ապու Լալա Մահարիի գերթուածը, որ գրած է հռչակաւոր գրող Աւետիք Իսհակեան եւ արաբերէնի թարգմանուած Խայր Ալ Տին Ալ Ասատտին` Բարսեղ Չաթոյեանի օգնութեամբ, որ հրատարակուեցաւ 1952 թ.ին:

Յիշենք նաեւ, որ Սթամպուլի մէջ առաջին արաբերէն լեզուով թերթը “Միրաաթ ԱլԱհուալ” ը, որ հրատարակուեցաւ 1854 թ.ին հիմնադիրն էր Ռիզք Ալլահ Հասսուն, որըՍուրիացի էր Հալէպէն, հայկական արմատներով:

Յօդուածագիրը կը յիշէ այլ անուններ, որոնք փայլուն տեղ գրաուեցին Սուրիոյ բոլոր ասպարէզներուն մէջ:

Թարգմանութիւնը՝ «Հայերն այսօրի»

Scroll Up