Մեզի Հայրենիքը Կապած Է, Ուրեմն Կապուած Ենք Մէկընդմիշտ. «Սփիւռք» Ամառնային Դպրոցի Մասնակիցներ

  «Սփիւռք» ամառնային դպրոց-2016-ը արդէն յիշողութիւն է, յիշողութիւն, որ հարիւրաւոր հայորդիներու դարձեալ բերաւ հայրենիք, հիւրընկալեց Մայր համալսարանին մէջ, տուաւ նոր գիտելիքներ, ծանօթութիւններ, կապեր, հայրենիքը ճանչնալու ու սիրելու եզակի հնարաւորութիւն եղաւ: Ես տեսած եմ, թէ ինչպէս  ամառնային դպրոցի մասնակիցները արցունքներով կը բաժնուին իրարմէ, իրենց դասախօսներէն: Անոնց կեանքի ճանապարհները տարբեր ուղղութիւններով կը տանին` մէկուն Եգիպտոս ու Լիբանան, միւսին` ԱՄՆ ու Գանատա: Սակայն այս մէկ ամսուան ընթացքին ստեղծուած ընկերութիւնը, հաստատուած յարաբերութիւնները, վստահ եմ, դեռ երկար կը շարունակուին, եւ ոչ միայն այն պատճառով, որ աշխարհը երթալով կը նմանի համաշխարհային գիւղի, ու կապի միջոցները կը յաղթահարեն որեւէ հեռաւորութիւն, այլ նաեւ այն պատճառով, որ հայրենիք հաստատուած այս ընկերական յարաբերութիւնները թանկ են իւրաքանչիւրի համար, անփոխարինելի:

Այս տարուան ամառնային դպրոցի մասնակիցներէն շատերուն հետ եւս ամուր կապեր հաստատուեցան: Տաս օր ալ չկայ, որ անոնք վերադարձած են իրենց բնակավայրեր, սակայն կարօտը արդէն իր «գործառոյթները» քիչ-քիչ կը ստանձնէ: Մասնակիցներուն կը խնդրեմ քիչ մը պատմել իրենց յիշողութիւններիուն մասին: Բոլորը միաձայն կ’ըսեն. «կարծես թէ դեռ այդտեղ ենք, դեռեւս այն զգացողութիւնը չկայ, որ հայրենիքի մէջ ապրած օրերը այլեւս յիշողութիւն են»:

Սակայն «Սփիւռք» ամառնային դպրոց-2015-ի մասնակիցները արդէն յիշողութեան վարագոյրէն կը նային անցեալ տարի Հայաստան ապրած պահերուն: «Հայոց լեզուի արագացուած ուսուցում» դասընթացքին Մոսկուայէն մասնակցելու եկած Մանէ Յարութիւնեան այս մէկ տարուան ընթացքին օր մը չէ եղած, որ չէ յիշած հայրենիքը, Երեւանի փողոցները, շէնքերը, ընկերները, ուսուցիչները: Շատերուն հետ հիմա ալ կապի մէջ է, յաճախ կը զրուցեն, հնարաւորութեան պարագային ` կը հանդիպին: «Չէինք կրնար այդքան հեշտ մոռնալ իրար. մեզի հայրենիքը կապած է, ուրեմն կապուած ենք մէկընդմիշտ: Լիբանանի իմ ընկերներուս հետ միշտ կը խօսինք, կը պատմենք մեր կեանքին մէջ եղած փոփոխութիւններուն, արձանագրած յաջողութիւններուն մասին: Մենք այնքա՜ն տարբեր ենք ու այնքա՜ն նման: Շատ  կը կարօտնանք իրար, քանի որ մէկ ամսուան ընթացքին (իսկ ատիկա այնքան ալ մեծ ժամանակ չէ) իրար հարազատ դարձանք, սիրեցինք, օրիորդ Սօսէն ալ մեզի համար կեանքի ուսուցիչ դարձաւ: Կը համբուրեմ ու ամուր կը գրկեմ զինք: Նոյնիսկ միտքեր կան իրար հանդիպելու Լիբանան գտնուող Զմմառի Սուրբ Տիրամօր վանքին մէջ, ուր անոնք կ’ապրին եւ կ’ուսանին: Ս. Փեթերսպուրկէն Լուսինէին հետ դարձանք ընկերուհիներ: Իրականութիւնը ըսեմ` ես կ’երազեմ կրկին գալու եւ նոյն խումբին մէջ, նոյն մարդոց հետ, իմ ընկերներուս հետ տարբեր թեմաներ քննկարկելու, զրուցելու,  «Սարերու հովին մեռնեմ» -ը կրկին երգելու մասին: Վստահ եմ` երազանքս  օր մը իրականութիւն պիտի դառնայ»,- կը  պատմէ Մանէն:

Նման թանկ ու լուսաւոր յիշողութիւններ ունի նաեւ Սպանիա բնակող Ալինա Շապաղաթեան: Ան անցեալ տարի մեկնարկած «Սփիւռք» ամառնային դպրոցի ամենաաշխոյժ մասնակիցներէն էր` միշտ կենսուրախ, աշխոյժ ու գեղեցիկ: «Ամառնային դպրոցը ինծի տուաւ ամենակարեւորը. հնարաւորութիւն ծանօթանալու այլ հայերու հետ, իմ տարեկիցներուս հետ, որոնք ուրիշ կեանք, մտածելակերպ ու պատմութիւններ ունէին: Մեզի համար հետաքրքիր էր այդ շփումը, քանի որ մենք ամէն օր նոր բացայայտումներ կ’ընէինք, օրինակ` ի՞նչ աւանդոյթներ ունի սուրիահայը կամ լիբանանահայը, ինչու՞  ռուսախօս է հայ Արամը, ինչու՞ մենք հայրենիքէն հեռու ենք, ինչպէ՞ս  մեր ծնողները յայտնուած են տարբեր երկիրներու մէջ եւ այսպէս շարունակ: Բայց մենք  մե՜ծ ընդհանրութիւն մը ունէինք. մեր մէջ հայկականութիւնը անսպառ էր, ամէն բջիջի մէջ, ու կապ չունէր, որ Արամը ռուսախօս էր, ան մեզմէ աւելի հայրենասէր էր ու աւելի կը ջանար հայերէն սորվիլ: Ամառնային դպրոցին մէջ  անցուցած մէկ ամիսը մեզի համար ուղղակի միայն լաւ ժամանակ, ծանօթութիւններ ու երջանիկ պահեր չդարձաւ, այն նաեւ կենսափորձ էր` հասկնալու, ճանչնալու Հայաստանի կեանքը, առօրեան, խնդիրները: Շատ հեշտ է գալ հայրենիք, հանգստանալ, լիցքաթափուիլ, կարօտդ առնել ու երթալ: Այդպէս բոլորը կրնան: Պէտք է նաեւ հասկնալ հայրենիքի խնդիրները, դժուարութիւնները, փորձել որպէս հայ մասնակից ըլլալ ատոնց լուծման: Ես կը ծրագրեմ դարձեալ գալ Հայաստան, գուցէ ստացուի ամառնային դպրոցի ծիրէն ներս ձեռք բերած ընկերներս եւս գան, ու մեր հանդիպման վայրը դարձեալ ըլլայ Հայաստանը»,- կ’ըսէ Ալինան:

Լրագրութեան դասընթացքին մասնակցած Լուսինէ Մկրտչեան հայրենիքի մէջ հաստատուելու մտադրութիւն ունի, իսկ Նարէն արդէն իսկ հաստատուած է հայրենիքի մէջ, կ’աշխատի եւ աշխոյժ կենսակերպ կը վարէ: Մասնակիցներէն շատերը կը խոստովանին, որ Նարէի փորձին հետեւելու մեծ ցանկութիւն ունին, կը մտածեն Հայաստան վերադառնալու մասին եւ վաղ թէ ուշ պիտի վերադառնան` մէկընդմիշտ հաստատուելու նպատակով:

«Սփիւռք» ամառնային դպրոց-2015-ի մասնակիցներուն ու անոնց յիշողութիւններուն մասին կարելի է անվերջ գրել` մէկ բան յստակ առանձնացնելով. ամառնային դպրոցը անոնց համար  դպրոց  եղած է բոլոր իմաստներով:

Ամալեայ Կարապետեան

 

Scroll Up