Քննարկուեցան Առաջնահերթութիւններն Ու Առաջարկութիւնները

ՀՀ Սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեանի նախագահութեամբ հոկտեմբեր 12-ին տեղի ունեցաւ Ռուսաստանի Դաշնութեան, Պելառուսի եւ Վրաստանի  շարք մը համայնքներու ղեկավարներու հետ հանդիպում-քննարկումը, որու նպատակն էր մէկ անգամ եւս ուշադրութիւն սեւեռել գոյաւորուած խնդիրներուն, քննարկման նիւթ դարձնել հայեցի դաստիարակութեան ու Ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած ձեռնարկներու հարցերը: Նախարար Հրանոյշ Յակոբեան իր ներածական խօսքին մէջ ներկաներուն խնդրեց ծաւալել գործնական խօսակցութիւն, կարեւոր համարել այն հանգամանքը, որ երկու տարիէն մենք ազգովի, աշխարհի յառաջադէմ ուժերու հետ, պիտի նշենք մարդկութեան պատմութեան մեծագոյն ողբերգութիւններէն մէկը` Օսմանեան Թուրքիոյ մէջ հայերու բնաջնջման տխուր յոբելեանը: Ցեղասպանութեան հանրահռչակումը մեզի համար կարեւորագոյն  խնդիր է, անոր նպատակը ոչ միայն մեր անմեղ զոհերու յիշատակի խնխարկումն է, այլեւ կոչն ու զգուշացումը ողջ աշխարհին` դատապարտելով պայքարիլ յանուն այն բանին, որ այլեւս չկրկնուին նման ողբերգութիւններ: Նախարարը խօսեցաւ նաեւ ԱՊՀ տարածքին մէջ հայեցի կրթութեան խնդիրներուն մասին: Նախարարը մասնաւորաբար նշեց, որ քաջալերուած ըլլալով կիրակնօրեայ դպրոցներով` այնուհանդերձ կը կարծէ, որ անոնք չեն կրնար կատարել օգտակար դեր` մեր լեզուի ու պատմութեան խորքային ճանաչողութեան հարցով: Շաբթուան մէջ մէկ օր, երբ երեխան իր հիմնական դասերէն ետք  պիտի հանգստանայ, կ’երթայ կիրակնօրեայ դպրոց, որուն նկատմամբ արդէն ոչ բարեացակամ վերաբերմունք կը ձեւաւորուի: Հետեւաբար անհրաժեշտ է աշխուժացնել ներհամայնքային աշխատանքները, ձեւաւորել նոր մեթոդաբանութիւն, ամէն ինչ ընել, որպէսզի յատկապէս նոր ձեւաւորուող Սփիւռքի եւ Ռուսաստանի Դաշնութեան մէջ մենք չկորսնցնենք մեր լեզուն եւ մեր ինքնութիւնը, մանաւանդ որ ուսումնասիրութիւնները ցոյց կու տան տխուր արդիւնքներ.  սերունդ մը կը մեծնայ` օտարացած մեր լեզուէն ու մշակութային արժէքներէն:

Այնուհետեւ ելոյթ ունեցաւ ՀՀ արտաքին գործերու նախարարի տեղակալ Շաւարշ Քոչարեան, որ ներկայացուց Ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած ձեռնարկներու մօտեցումներն ու հայեցակարգերը:

Ծաւալուեցաւ գործուն քննարկում, որուն ընթացքին հայկական համայնքներու ղեկավարները ներկայացուցին ինչպէս իրենց կատարած աշխատանքները, այնպէս ալ այն խնդիրները, որոնք այսօր ծառացած են Հայաստանէն դուրս, նախկին ԽՍՀՄ տարածքին  մէջ ապրողներուն առջեւ:   Շատ բանախօսներ հաճոյքով նշեցին, որ լուծուած են դպրոցներու կազմակերպման խնդիրները, յատկապէս ՌԴ մէջ կան համապատասխան օրէնսդրական փաստեր, որոնք կ’օգնեն ազգային փոքրամասնութիւններուն իրենց ազգային կրթութեան կազմակերպման գործին մէջ: Այս խնդիրը լուծուած է Մոսկուայի նահանգի, Օմսկի, Կալինինկրատի մէջ, ինչպէս նաեւ Վրաստանի, ուր Ջաւախքի մէջ այսօր այլեւս չկան խոչընդոտներ, մայրենիի եւ հայոց պատմութեան համար յատկացուած են համապատասխան ժամաքանակներ: Շատերը խօսեցան մշակութային ինքնավարութեան, ազգային աւանդոյթներու պահպանման եւ հանրահռչակման մասին: Սոչիի տարածաշրջանի ներկայացուցիչը հաստատեց, որ այնտեղ կը բնակին մօտ 160 հազար հայ, այստեղ կը գործէ ՌԴ միակ հայկական դպրոցը, լուծուած են բոլոր հիմնախնդիրները, կազմակերպուած են բազմաթիւ համերգներ, Հայաստանէն հիւրընկալած են Կարէն Գէորգեանի, Թովմաս Պօղոսեանի գլխաւորած համոյթները: Լուրջ աշխատանքներ  կը տարուին որոշ տարածաշրջաններու մէջ Ցեղասպանութեան հանրահռչակման ուղղութեամբ, կը կազմակերպուին երիտասարդական ձեռնարկներ: Ի հարկէ, եղան նաեւ դժգոհութիւններ, որ Հայաստանէն յատկապէս Ռուսաստանի Դաշնութիւն համերգներու  կ’երթան ռաբիս երգիչներ` այսպիսով տարածելով նման երաժշտութիւն, յատկապէս երիտասարդներու մօտ սխալ պատկերացումներ ձեւաւորելով մեր ազգայինի նկատմամբ: Նախարար Հրանոյշ Յակոբեան տեղեկացուց, որ պատրաստուած է բեմադրութիւն, ուր կը ներկայացուին Կոմիտասի կեանքն ու երգերը, հետեւաբար ցանկալի պիտի ըլլար, որ հայկական համայնքները հանդէս բերեն նախաձեռնութիւն եւ հրաւիրեն այդ բեմադրութեան մասնակիցներուն. այսպիսով ինչպէս առիթ պիտի ըլլայ ծանօթանալու Ցեղասպանութիւնը վերապրած մեր մեծ երաժիշտի կեանքին, այնպէս ալ լսել ու սորվիլ անոր երգերը:

Խօսք եղաւ նաեւ հայկական հեռուստաեթերի լեզուի մասին: Հայաստանէն դուրս ապրողներէն շատերուն համար լեզուի դպրոցը հեռուսատեսութիւնն է, մինչդեռ այնպիսի լեզու կը մատուցուի, որ կը խաթարէ պատկերացումները լեզուի գեղեցկութեան մասին: Առաջարկութիւններ եղան ՌԴ տարածքին մէջ Ցեղասպանութեան 100-ամեակի առթիւ 100 խաչքար տեղադրելու, Պելառուսի մէջ հայկական եկեղեցի կառուցելու, երիտասարդական հանրահաւաքներ կազմակերպելու մասին:

Քննարկման աւարտին ՀՀ Սփիւռքի նախարարը Ոսկէ մետալ յանձնեց Խորհրդային Հայաստանի կուսակցական անուանի գործիչ Հայկ Տէր-Ղազարեանցին, Շնորհակալալագրերով պարգեւատրեց հայ համայնքներու ղեկավարներուն:

Լ. Մութաֆեան

Scroll Up