ԱՄՆ Տենիս Հեսթըրթ 500.000 տոլարի փոխարէն ետ քաշած է հայկական բանաձեւը

CIA-ի նախկին պաշտօնեայ, ներկայիս՝ ԱՄՆ-ու Ազգային շահերու խորհուրդի տնօրէն Ֆիլիփ Ճիրըլտի theamericanconservative առցանց թերթին մէջ զգայացունց յօդուած մը ստորագրած է Հոկտեմբեր 20-ին: Հոն կատարուած ցնցիչ յայտնութիւններուն մէջ կայ թրքական լոպիին՝ ամերիկացի բարձաստիճան պաշտօնեաներու հետ մութ կապերուն, ապօրինի գործողութիւններուն մասին կարեւոր բաժին մըն ալ:

Ճիրըլտի կը գրէ, թէ ԱՄՆ-ու Ներկայացուցիչներու Տան նախկին նախագահ Տենիս Հեսթըրթ, որ այդ պաշտօնը վարած է 1999էն 2007, այսօր բազմաթիւ ամբաստանութիւններու դէմ յանդիման կը գտնուի: Յայտնի դարձած է, որ ենթական անհաւատալի գումարներ ծախսած է յատկապէս՝ իրեն յղուած սեռային չարաշահումներու եւ այլ ապօրինութիւններու վերաբերող մեղադրանքներ քօղարկելու համար: Սակայն, զինք մեղադրողներէն մէկը՝ Սիպէլ Էտմընտս, որ FBI-ի թրքերէնի թարգմանիչներէն է, որոշած է չլռել, հակառակ՝ պետական գաղտնիք պահելու պատճառաբանութիւններով իր վրայ բանեցուած ճնշումներուն եւ բացայայտած է մեծ ծաւալներու հասնող կաշառակերութեան պարագաներ, որոնք կը վերաբերին ոչ միայն Հեսթըրթի, այլ՝ ամբողջ ամերիկեան կառավարութեան: Էտմընտսի պնդումներուն մեծ մասը թրքական եւ իսրայէլեան խմբակներու մասին է, որոնք կը ծառայեն որպէս «պաստառ» իրենց երկիրներուն: Այդ խմբակները փորձած են ԱՄՆ-ու արտաքին քաղաքականութեան վրայ ազդեցութիւն բանեցնել եւ այդ գծով նախաձեռնած են ապօրինի քայլերու:

Ապօրինութիւններու մեծ մասը կը վերաբերի կառավարութեան բարձրաստիճան պաշտօնեաներու կամ գոնկրէսականներու կաշառումով՝ շրջանցելու այն արգելքները, որոնք հաստատուած են տնտեսական կամ այլ շրջափակումներու դատապարտուած երկիրներու նկատմամբ, ինչպէս նաեւ իրազեկ դառնալու՝ գաղտնի մնալու կոչուած տեղեկութիւններու:

Իր բացայայտումներուն պատճառով, Էտմընտս խնդիրներ ունեցած է ամերիկեան ոստիկանութեան եւ գաղտնի գործակալութիւններուն հետ, սակայն իր պնդումները բաւական հաւաստի նկատուած են: 2009-ին, Էտմընտս իր կատարած վկայութեան մէջ, Հեսթըրթը բնութագրած է որպէս ԱՄՆ-ու առաջնակարգ այն անձերէն մէկը, որ ապօրինի միջոցներու եւ գործողութիւններու կը դիմէ, ո՛չ թէ իր երկրին, այլ օտար կառավարութիւններու եւ կազմակերպութիւններու շահերուն ի խնդիր:

Կաշառակերութեան միջոցով, Հեսթըրթ թէ՛ գանձած է հնչուն դրամ եւ թէ իրեն փոխանցուած է ապօրինի միջոցներով ձեռք ձգուած մեծ գումարներ, որոնց մէկ մասը գործածած է իր ընտրապայքարներուն համար, իսկ մէկ մասն ալ բոլորովին իւրացուցած է եւ յատկացուցած իր անձնական ծախսերուն: Փոխարէն, ի շարս այլ կառավարութիւններու, ան լայնօրէն գործած է ի նպաստ թրքական կառավարութեան եւ թուրք գործարար որոշ շրջանակներու: Այդ վկայութեան ընթացքին երբ հարց տրուած է Էտմընտսի, թէ «արդեօք դուք պատճառներ ունէիք հաւատալու, որ Հեսթըրթ, օրինակի համար՝ թաղեց Հայոց ցեղասպանութեան մասին բանաձեւերէն մէկը՝ թրքական կազմակերպութիւններէ ստացած գումարներու փոխարէն», ան պատասխանած է. «Այո… Ճիշդ է…եւ ոչ միայն դրամ ստացաւ, այլ տարբեր բաներ ալ…»:

Յօդուածագիրը կը նշէ, թէ Էտմընտսի այս վկայութեան օրերուն Հեսթըրթ արդէն հեռացած էր Ներկայացուցիչներու Տան նախագահութենէն եւ մուտք գործած՝ Տիքշթայն Շեփիրօ լոպիի ընկերութիւն, ուր Թուրքիոյ ի նպաստ տարած իր գործունէութեան համար ալ միլիոնաւոր տոլարներու միջնորդչէքներ ստացած է: 2000 թուականի Օգոստոսին, Գոնկրէսի նախագահ Հեսթըրթ յայտարարած էր, թէ նեցուկ պիտի կանգնի Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչումին վերաբերող բանաձեւին քուէարկութեան: Հակառակ Թուրքիոյ բուռն ընդդիմութեան, Միջազգային յարաբերութիւններու յանձնաժողովին կողմէ լայն մեծամասնութեամբ ընդունուելէ ետք, Հեսթըրթի կողմէ բանաձեւը անակնկալօրէն ետ քաշուած էր Հոկտեմբեր 19ին, Գոնկրէսի կողմէ քուէարկութենէն հազիւ քանի մը օր առաջ:

Հեսթըրթ, իր դիրքորոշման յանկարծական այս փոփոխութիւնը պատճառաբանած է նախագահ Գլինթընէն իր ստացած մէկ նամակով միայն, ուր վերջինս իրեն գրած կ՚ըլլայ, թէ այդ բանաձեւին որդեգրումը հակոտնեայ է ԱՄՆ-ու շահերուն: Բայց Էտմընտս պնդած է, թէ թարգմանիչի իր պաշտօնին բերումով ծանօթացած է զրոյցի մը ձայներիզին, որ ձեռք ձգուած է գաղտնի ունկնդրութիւններու միջոցով, եւ ուր թրքական հիւպատոսարանի բարձրաստիճան պաշտօնեայ մը կ՚ըսէ, թէ առնուազն 500.000 տոլար ծախսուած է Հեսթըրթը համոզելու համար, որպէսզի Գոնկրէսի օրակարգէն ետ քաշէ հայկական բանաձեւը:

«Նոր Յառաջ»

Scroll Up