«Արի տուն-2015». «Հայկականի նկատմամբ կարօտախտը ձեւով մը ամոքեցի…». փորթուկալահայ մասնակից

«Արի տուն-2015» ծրագիրի հինգերորդ փուլը աւարտեց բաժանման արցունքներով ու անընդհատ լսուող մէկ նախադասութեամբ. «Մենք անպայման պիտի վերադառնանք»: Չնայած մասնակիցները տարբեր երկիրներէ եկած էին, սակայն ատիկա չխանգարեց, որ անոնք մտերմանան, ընկերանան ու նոյնիսկ սիրահարուին: Մէկ բան յստակ է. անոնց  մէջ կը գերակայէ հայկական տեսակը:

Այդ տեսակը կրողն է նաեւ Փորթուկալէն ժամանած միակ մասնակիցը` Անի Գրիգորեանը: Անին երեք տարեկանէն չէր եկած Հայաստան, սակայն հայրենիքի մասին շատ լսած էր, մտածած, տեսած հայաստանեան տեսարժան վայրերն ու բնութիւնը համացանցի միջոցով: «Սակայն այստեղ զգացողութիւնները շատ ուրիշ են, վերացականէն կը դառնան առարկայական: Ամէն քարն ու ծաղիկը հարազատ կը թուի, կը մօտենամ, կը շօշափեմ, ու հաւատալս չի գար, որ հայրենի հողի վրայ եմ»,- կը պատմէ Անին:

Ան եւ իր ընկերները այս  քանի մը օրուան ընթացքին բացի հայոց լեզուի, պարի ու երգի դասընթացներուն մասնակցելէն հասցուցած են այցելել նաեւ Հայաստանի տեսարժան վայրերը: «Այդ այցերը շատ կարեւոր էին մեզի համար, քանի որ ոչ միայն գիրքերով, հայկական պարով ու երգերով ճանչցանք հայրենիքը, այլ նաեւ մեր աչքով տեսանք ու զգացինք: Երկու անգամ այցելեցի Ծիծեռնակաբերդ: Յուզուած էի, որովհետեւ այնտեղ  գերբնական ուժ մը կայ, մէջդ ամէն ինչ տակնուվրայ կ’ընէ, տառապանքի զգացողութեան կը խառնուի հպարտութիւնն ու հայրենասիրութիւնը»,- կ’ըսէ փորթուկալահայ մասնակիցը:

Անոր համար անփոխարինելի էին նաեւ մեր թանգարանները, Մատենադարանի հարստութիւնն ու ծաղկաձորեան ճամբարի ուրախ օրերը: «Շատ ընկերներ ձեռք բերի: Անոնք բոլորը տարբեր երկիրներէ եկած են ու հետաքրքիր է լսել իրենց առօրեայի, իրենց հայկական համայնքի մասին: Փորթուկալի մէջ մեր հայկական համայնքը շատ փոքր է, հայերը քիչ են եւ հետեւաբար շփումը քիչ է: Այս այցով իմ մէջ հայկականի նկատմամբ կարօտախտը ձեւով մը ամոքեցի»,- կ’ըսէ Անին: Չնայած ան շատ գեղեցիկ ու գրագէտ կը խօսի հայերէն, ունի բաւականին հարուստ բառապաշար, այնուամենայնիւ  չի մոռնար նշելու, որ իրեն շատ օգնեցին նաեւ հայերէնի դասընթաները:

Անին կը պատմէ, որ Փորթուկալի փոքրաթիւ համայնքը մշակութային հաւաքատեղի ունի, որ յայտնի է ողջ Փորթուկալի մէջ: «Մենք հայերով իրար կը տեսնենք Կիւլպէնկեան հիմնադրամէն ներս, որ Լիզպոնի մէջ միակ հայկական կառոյցն է: Համարեայ ամէն շաբաթ երաժիշտները համերգներ կը կազմակերպեն, տարբեր ձեռնարկներ, ցուցահանդէսներ: Փորթուկալացիները նոյնիսկ կ’ըսեն, որ Կիւլպէնկեան հիմնադրամը իրենց երկրի Մշակոյթի նախարարութիւնն է»,- կ’աւելցնէ Անի Գրիգորեան: Սակայն անոր կ’անհանգստացնէ այն փաստը, որ Փորթուկալի մէջ Հայաստանի դեսպանատուն չկայ եւ իրենք ամէն հարցով պէտք է դիմեն Սպանիոյ հայկական դեսպանատուն:

Փորթուկալի հայկական համայնքը մեծ աշխուժութեամբ  նշած է նաեւ Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցը: «Ցոյց  կազմակերպած էինք, համախմբուած էին բոլոր հայերը: Փորթուկալացիները եւս միացած էին մեզի, կու գային, կը փորձէին ամէն հարցով օգնել: Սակայն Ցեղասպանութիւնը ընդունիլը անոնց համար օրակարգային հարց չէ: Ընդհանուր շահեր ունին Թուրքիոյ հետ, միասին ՆԱԹՕ-ի կազմին մէջ են,  սակայն գիտեն եւ կը հետաքրքրուին Ցեղասպանութեան հարցով»,-  կը պատմէ Անին:

Համալսարանէն ներս, ուր կ’ուսանի Քաղաքագիտութեան բաժանմունքի միջազգային յարաբերութիւններ բաժինին մէջ, շատ ունի թուրք համադասարանցիներ, սակայն անոնց հետ շփումը չի յաջողիր: «Եթէ կ’ուզեն զիս որեւէ բան փոխանցել, ատիկա կ’ընեն միջնորդի շնորհիւ, չեն ուզեր ուղղակի շփում ունենալ, եւ ես ատոր պատճառը գիտեմ»,- կ’ըսէ «Արի տան» փորթուկալահայ միակ մասնակիցը:

Անին շատ  մտածած է վերադառնալու մասին: Անոր յատկապէս գրաւած են Երեւանի ճարտարապետութիւնն ու գիշերային կեանքը: «Չէի պատկերացներ, որ երեւանեան կեանքը այսպէս աշխոյժ է: Երիտասարդ ու մեծահասակ դուրս կու գան, կը շրջին քաղաքին մէջ, կը վայելեն հիանալի եղանակը մինչեւ ուշ գիշեր: Շատ գեղեցիկ է ամէն բան»,- կը նշէ Անին: Անոր երազանքն է հայրենիք գալ եթէ ոչ մնալու, գոնէ` սորվելու համար:

Ծրագիրի ծիրէն ներս այցելած է Հայաստանի Ամերիկեան համալսարան, իմացած, որ կան ամառնային դասընթացներ, եւ կը ցանկայ մասնակցիլ ատոնց: «Սակայն վատն այն է, որ հայաստանեան համալսարանները համագործակցութիւններ չունին փորթուկալական համալսարաններու հետ: Շատ կ’ուզէի ըլլային նման կապեր»,- կը նկատէ Անին: Ան իր համալսարանին մէջ այնքան խօսած ու ներկայացուցած է Հայաստանի մասին, որ բոլորը արդէն գիտեն իր ազգութիւնն ու մշակոյթը: Հայուհին իր հետ այստեղէն իր դասախօսներուն համար յուշանուէրներ  գնած  ու կը պատրաստուի վերադառնալուն պէս նուիրել անոնց:

Ամալեայ Կարապետեան

ԵՊՀ լրագրութեան բաժանմունքի 4-րդ դասարանի ուսանողուհի

 

Scroll Up